ERP başarısızlık oranları konuşulurken Gartner referansları sıkça kullanılır.
Ama çoğu zaman durulan yer ve sorulan soru yanlıştır.
Soru genelde şudur:
“ERP projeleri neden başarısız oluyor?”
Cevaplar ise sorunun kendisinden daha problemlidir.
“Yazılımdan! ERP’den vazgeçelim.”
Üstelik bunu Gartner’a dayandırarak yapmak…
Bir dakika!
Gartner’ın söylediği bu değil.
Tam tersine…
ERP projeleri yanlış beklentiyle ve yanlış konumlandırmayla ele alındığında başarısız olur.
Matematik diliyle söylersek:
f = Organizasyonun stratejik niyetini, yönetsel varsayımlarını ve süreç mantığını yani kültürü karar üreten formel kurallara dönüştüren yönetim fonksiyonu.
x = Bu fonksiyonun üzerinden akan operasyonel gerçeklik.
(sipariş, stok, kapasite, zaman, veri)
f(x) = Organizasyonun kendini nasıl gördüğü ile gerçekte nasıl çalıştığı arasındaki çıktılar kümesi.
Çoğu eleştiri f(x)’te kalır.
Yanlış soru:
“ERP neden başarısız oldu?”
Oysa Gartner’ın işaret ettiği yer f⁻¹(x)’tir.
Doğru soru:
Bu sonucu üretecek süreci ERP’ye biz nasıl verdik?
Gartner raporlarında nedenler nettir.
✔️ ERP’nin bir IT projesi gibi ele alınması.
✔️ Süreç ve karar modellerinin yazılımdan sonra düşünülmesi.
✔️ Planlama disiplini kurulmadan ERP’ye geçilmesi.
✔️ Yönetimin karar sorumluluğunu yazılıma devretmesi.
Hepimizin milyon kez duyduğu bildiği ezberler artık…
Sorunun yazılımda değil, ERP’ye hangi f’nin yüklendiğindedir.
Sorunun x’te, yani veride ve operasyonda olmadığını ne zaman kavrayacağız.
Veri bozuk olduğu için sonuç kötü çıkmaz.
Yanlış tanımlanmış bir f, en temiz veriyi bile yanlış sonuca dönüştürür.
Çıkmazdayız!
Üstelik doğru soruyu sormaya olan uzaklığımıza bakılırsa yeni bir ERP mezar taşı siparişi hazır gibi.
Bu noktada gelen refleksler tanıdıktır.
“Basitleşelim.”
“MRP’ye dönelim.”
“Parçalı yazılımlar kullanalım.”
Bunların hiçbiri f’yi yeniden tanımlamak değildir. Bunlar, organizasyonun gerçek karmaşıklığıyla yüzleşmek yerine onu sistemin dışına itme çabasıdır.
ERP bir yazılım değil, sosyoteknik bir sistemdir.
Teknoloji, süreç, insan ve karar mekanizmaları birlikte çalışır.
Asıl soru şudur.
f(x)’te kalıp sonucu mu suçlayacağız,
yoksa f⁻¹(x)’e dönüp karar ve süreç mimarisini mi sorgulayacağız?
Sorun ERP değil.
ERP projeleri x yüzünden değil,
yanlış tanımlanmış f yüzünden batar.
